Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ülke genelinde konut satışları nisan ayında yıllık yüzde 11.8 azalarak 75 bin 569 olarak gerçekleşti. Bu, koronavirüs tedbirleri kapsamında tam kapanmanın yaşandığı Mayıs 2021’den bu yana en düşük konut satış rakamı oldu. O dönemde aylık satış 59 bin 166 olarak kaydedilmişti.
Konut fiyatlarının yanı sıra kredi faizlerindeki yüksek seyir de satışların gerilemesinde önemli rol oynuyor. Nisan ayında kredili satışlar yıllık yüzde 67.5 düşüş göstererek 7 bin 71’e geriledi. Toplam konut satışları içinde kredili satışların payı yüzde 9.4 olarak gerçekleşti. Peşin ve senet gibi diğer konut satışları ise yıllık yüzde 7.2 artarak 68 bin 498’e yükseldi. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 90.6 olarak açıklandı.
Sıfır konut ve ikinci el konut satışlarına bakıldığında, fiyat avantajı nedeniyle ikinci el konutların üstünlüğü devam etti. Nisan ayında ilk el konut satış sayısı yıllık yüzde 10.6 azalarak 24 bin 85 oldu ve toplam satıştaki payı yüzde 31.9 olarak hesaplandı. İkinci el konut satışları ise yüzde 12.3 gerileyerek 51 bin 484’e düştü ve payı yüzde 68.1 oldu.
Yabancıya Konut Satışında Düşüş
Yabancıya konut satışları da son 4 yılın en düşük seviyesine geriledi. Nisan ayında yabancılara yapılan konut satışları yıllık yüzde 50.3 azalarak bin 272 oldu. Böylece Mayıs 2020’den sonraki en düşük rakam görüldü. Toplam konut satışları içinde yabancıya satışın payı yüzde 1.7 olarak gerçekleşti. Yabancılara konut satışının en fazla olduğu iller sırasıyla 454 ile Antalya, 407 ile İstanbul ve 149 ile Mersin oldu. En fazla konut satışı ise sırasıyla 293 ile Rusya, 117 ile İran ve 91 ile Ukrayna vatandaşlarına yapıldı.
Merkez Bankası’nın açıkladığı konut fiyat endeksi, mart ayında aylık yüzde 1.2, yıllık yüzde 52 artış gösterdi. Reel olarak (enflasyondan arındırılmış) yüzde 9.8 düşüş yaşandı. Yıllık bazda Aralık 2019’dan sonra ilk kez şubatta reel gerileme görülmüştü ve bu düşüş mart ayında da devam etti. İstanbul’da fiyatlar yıllık yüzde 40.4, Ankara’da yüzde 63.9, İzmir’de yüzde 49.5 arttı. Ülke genelinde ortalama metrekare fiyatı 31 bin 884 liraya, İstanbul’da 46 bin 12 liraya, İzmir’de 36 bin 726 liraya, Ankara’da 25 bin 38 liraya yükseldi.
Erişilebilir fiyatlı konut üretimi ve kredi faizlerinde iyileştirme olmadan piyasada hareketlilik beklenmiyor. Fiyat cephesinde ise, düşen talebe bağlı olarak reelde gerilemenin yıl boyunca süreceği öngörülüyor. Konut piyasasında yaşananlar, kira krizinin büyüyeceğini de gösteriyor. Vatandaş ev alamadığı için ev sahipliği oranı düşüyor, kiracı sayısı artıyor. Ancak yatırımcı ev almayınca piyasaya kiralık konut arzı eklenmiyor. Arz azalıp, talep artarken kiraların yükselmesi kaçınılmaz görünüyor. Bu nedenle, sosyal konut üretiminin artması ve kiralık sosyal konut modelinin hayata geçmesi kritik önem taşıyor.
News
